Alergie,  Artykuły

Alergia a nietolerancja pokarmowa u dzieci

Dziś chciałybyśmy podzielić się z wami wiedzą trochę bardziej skomplikowaną i książkową, niemniej dość potrzebną w czasach, w których prawie każda mama ma w domu choć jednego małego alergika. Ten artykuł będzie wstępem do kolejnych bardziej szczegółowych. Dziś o tym co to alergia i nadwrażliwość organizmu, podziale i różnicach.

Martwisz się, że twoje dziecko nie chce jeść. Tutaj znajdziesz więcej informacji -> http://www.momdiet.pl/2019/12/12/niejadki-moje-dziecko-nie-chce-jesc/

Czym jest alergia?

Według WAO (World Allergy Organization) -> „Alergia jest reakcją nadwrażliwości zapoczątkowaną przez mechanizmy immunologiczne. W procesach alergicznych mogą uczestniczyć przeciwciała lub komórki. U większości pacjentów przeciwciała typowo odpowiedzialne za rozwój reakcji alergicznych należą do izotypu IgE, w tym przypadku można powiedzieć, że pacjenci cierpią na alergię IgE zależną. Nie wszystkie reakcje „alergiczne” związane są z IgE”.

Alergia to inaczej -> nieprawidłowa reakcja naszego własnego układu immunologicznego na bodźce, które w normalnych warunkach nie są szkodliwe.

Układ odpornościowy (immunologiczny) człowieka posiada zdolność do obrony przed różnymi czynnikami występującymi w środowisku, na przykład zakaźnymi lub toksycznymi dla organizmu. Niekiedy jednak obrona ta może osiągać zbyt duże nasilenie, nieadekwatne do rzeczywistego zagrożenia.

Alergia (zwana też nadwrażliwością) oznacza właśnie taką nadmierną nieprawidłową reakcję organizmu na nieszkodliwe czynniki środowiskowe, zwane alergenami.

Zostają one rozpoznane przez układ immunologiczny jako potencjalnie niebezpieczne i wywołują odpowiedź w celu ich wyeliminowania, co prowadzi do uszkodzenia tkanek i zapoczątkowuje proces chorobowy. Proces ten obserwujemy pod postacią objawów choroby alergicznej układu oddechowego, pokarmowego, oka lub skóry.

„Według „Białej Księgi Alergii” WAO choroby alergiczne dotykają ok. 30-40% populacji świata”.

Nadwrażliwość pokarmowa?

Według obowiązującej terminologii Europejskiej Akademii Alergologii i Immunologii Klinicznej (EAACI), nadwrażliwość pokarmowa to nieprawidłowa, opaczna powtarzająca się reakcja na spożyty lub spożywany pokarm, który jest dobrze tolerowany przez osoby zdrowe.

Podział alergii

  1. Jeśli mówimy o alergii pokarmowej to mamy na myśli patomechanizmem związanym z podłożem immunologicznym (uczulenie na pokarmy IgE – zależne lub IgE- niezależne).
  2. Niealergiczna nadwrażliwość pokarmowa (nietolerancja pokarmowa) to wszelkie pozostałe nadwrażliwości pokarmowe, które nie są związane z mechanizmem immunologicznym.

Z tym, że oba zjawiska tzn. alergia i niealergiczna nadwrażliwość pokarmowa mogą wystąpić wspólnie nakładając się lub oddzielnie.

Również część pokarmów wywołujących alergię może też być sprawcą niealergicznej nadwrażliwości pokarmowej. Dla przykładu mleko krowie może wywołać alergię na biało mleka oraz powodować nietolerancję laktozy czy pszenica (alergia na białka pszenicy, nietolerancja glutenu – celiakia).

A teraz schemat, żeby było łatwiej zrozumieć o czym mowa [1].

W dzisiejszym artykule chciałybyśmy przybliżyć temat niealergicznej nadwrażliwości pokarmowej, w której wyróżniamy trzy rodzaje:

  1. o charakterze farmakologicznym.
  2. wynikającą z nieprawidłowości enzymatycznych.
  3. wywoływana przez substancje dodatkowe w żywości.

Niealergiczna nadwrażliwość pokarmowa farmakologiczna występuje po spożyciu produktów żywnościowych lub dodatków do żywności, w których naturalnie znajdują się związki chemiczne (np. aminy naczynioaktywne) to one wyzwalają w organizmie człowieka określoną reakcję. Pokarmy te mogą działać na drodze:

  1. bezpośredniej interakcji z tkankami przez zawarte w nich substancje,
  2. pośredniej – przez aktywację endogennych mediatorów.

Każdy z nas jest inny i reakcja jest zależna od:

  1. osobniczej wrażliwości na substancje zawarte w pokarmie,
  2. ilości spożycia danej substancji,
  3. sposobu jej metabolizmu,
  4. stopnia świeżości produktu żywnościowego.

Wspomniałam o aminach naczynioaktywnych do nich należą przede wszystkim:

  1. serotonina,
  2. tyramina,
  3. histamina,
  4. tryptamina,
  5. fenylotylamina.

I tak pokarmy, które zawierają np. histaminę mogą u osób wrażliwych na jej działanie wywołać bezpośrednią reakcję (objawiającą się jak objaw choroby np. pokrzywka czy nieżyt nosa).

Inne pokarmy niezawierające histaminy mogą działać za pomocą wewnętrznych mediatorów wpływając na uwalniane endogennej histaminy (takie działanie obserwujemy w przypadku: pomidorów, szpinaku, truskawek, czekolady, jaj, ryb, owoców morza, pomarańczy, cynamonu itp.).

Kolejną przyczyną niealergicznej nadwrażliwości pokarmowej mogą być zaburzenia metaboliczne oraz nietolerancje pokarmowe – spowodowane przez substancje toksyczne zawarte w pożywieniu. Głównie chodzi tu o wszelkie substancje dodawane, aby przedłużyć trwałość produktów (konserwanty), wzmocnić smak czy wygląd (barwniki, przeciwutleniacze).

Wyżej wymienione substancje mogą być czynnikiem wywołującym nadwrażliwość o podłoży alergicznym jak i niealergicznym!

Kolejnym problemem jest nieprawidłowa reakcja enzymatyczna węglowodanów tzn. organizm młodego człowieka ma zaburzony proces rozkładania węglowodanów na cukry proste wywołujący tym samym nadwrażliwość. Przyczyny mogą być pierwotne (wrodzone) jak i wtórne na skutek (nabyte w czasie trwania życia).

Przykładem najczęściej spotykanego problemu u dzieci są zaburzenia trawienia laktozy (dwucukier składający się z galaktozy i glukozy). Znajduje się zarówno w mleku kobiety jak i w większości produktów mlecznych i jest składnikiem diety jak najbardziej pożądanym, gdyż wspomaga wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego oraz wpływa na kolonizację jelit dobroczynnymi szczepami bakterii Lactobacillus, a to wszystko jest niezwykle istotne w żywieniu małych dzieci.

Nietolerancja laktozy dzieli się na:

  1. wrodzoną (defekt genetyczny),
  2. wtórną (nabytą w czasie trwania życia, o charakterze przemijającym, występującym w przebiegu różnych schorzeń przewodu pokarmowego (np. biegunki wirusowe) – wskutek czego zostają uszkodzone kosmki jelitowe). 
  3. hipolaktazję (nietolerancję laktozy typu dorosłego).

Z badań wynika, że wtórna nietolerancja laktozy występuje u 10% dzieci w wieku do 6 roku życia oraz u 26% dzieci powyżej 5 lat z rozpoznaną alergią pokarmową [2].

*Więcej o nietolerancji laktozy w kolejnych artykułach.

Uff wiemy, że to temat bardzo trudny ale jakże ważny. Mam nadzieję, że zostaniecie z nami 🙂 i wspólnie uporamy się z alergią i nietolerancją pokarmową, która może występuje u Ciebie czy Twoich bliskich.

Jeśli interesuje Ciebie coś więcej o rozszerzaniu diety niemowlaka – wskakuj tutaj http://www.momdiet.pl/2019/10/02/rozszerzanie-diety-aktualne-zalecenia-w-pigulce/

Bibliografia

[1] CZERWIONKA−SZAFLARSKAA M., ZIELIŃSKA−DUDAB H., Alergia a nietolerancja pokarmowa u dzieci. Katedra i Klinika Pediatrii, Alergologii i Gastroenterologii Collegium Medicum w Bydgoszczy, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. Family Medicine & Primary Care Review 2009, 11, 3: 577–584

[2] Shi Y, Evans JE, Rock KL. Molecular identification of a danger signal that alerts the immune system to dying cells. Nature 2003; 425: 516–521.

[3] Diagnostyka laboratoryjna Journal of Laboratory Diagnostics Diagn Lab 2015; 51(2): 169-174

[4] Maciej Kaczmarski, Elżbieta Korotkiewicz-Kaczmarska, Katarzyna Kawnik, Anna Bobrus-Chociej. Nadwrażliwość pokarmowa u dzieci i młodzieży. Standardy Medyczne/pediatria n 2009 n T. 6 n 10–17.

2 komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *